Tarczyca to bardzo ważny gruczoł wydzielania wewnętrznego, od którego zależy prawidłowa aktywność wielu organów i tempo metabolizmu. Decyduje o tym prawidłowe stężenie tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3) – hormonów wytwarzanych przez tarczycę. Ich niedobór lub nadmiar zakłóca prawidłowe funkcjonowanie organizmu.
Prawidłowe funkcjonowanie tarczycy ma ogromny wpływ na zdrowie kobiety i jej przyszłego potomstwa. Choroby tarczycy, takie jak niedoczynność i choroba Hashimoto mogą być przyczyną problemów z zajściem w ciążę, a nieleczone w czasie ciąży, mogą powodować poronienia lub ciężkie choroby u dziecka.
Niedoczynność tarczycy – polega na niedostatecznym wydzielaniu hormonów przez tarczycę i wystąpieniu zaburzeń ogólnoustrojowych spowodowanych ich niedoborem. Niedobór hormonów tarczycy, w dużym stopniu odpowiedzialny jest za problemy z płodnością. W łagodnej niedoczynności tarczycy, ciąża jest wprawdzie możliwa, ale wiąże się z ryzykiem poronienia oraz porodu przedwczesnego. Niedoczynność tarczycy (wysokie TSH) sprzyja nadprodukcji prolaktyny, co dodatkowo niekorzystnie wpływa na płodność. Czasami występuje ona łącznie z zespołem policystycznych jajników.
Najczęściej występującymi objawami niedoczynności tarczycy są:
- spowolniona przemiana materii (tyjesz, mimo że niewiele jesz)
- niska temperatura ciała (powoduje to częste odczuwanie chłodu i złą tolerancję na zimno)
- wysokie stężenie cholesterolu we krwi
- skóra blada, zimna, sucha, szorstka i łuszcząca się
- obrzęki (szczególnie widoczne na twarzy)
- wypadanie włosów
- kruche i łamliwe paznokcie
- trudne gojenie się ran
- niedokrwistość
- zwolniona czynność serca, słabe tętno, kołatanie serca
- senność i ogólne osłabienie
- zaparcia
- ochrypły głos
- nerwowość
- zaburzenia miesiączkowania – obfite lub bardzo obfite krwawienia miesiączkowe
- osłabienie słuchu, szum w uszach
- bóle mięśni i stawów
- depresja
- omdlenia i zawroty głowy
- bóle głowy (w tym migreny)
- zmniejszone libido
Jeśli mamy problemy z tarczycą, musimy koniecznie poddać się leczeniu. Gdyby nawet udało się nam zajść w ciążę, niedobór hormonów wydzielanych przez ten gruczoł, może mieć niekorzystny wpływ na funkcje rozwijającej się tarczycy dziecka i co najważniejsze – na rozwój jego centralnego układu nerwowego.
Podstawową formą leczenia niedoczynności tarczycy jest uzupełnienie za pomocą leków hormonu tarczycy – tyroksyny. Dawkę określa lekarz na podstawie wyników badań. Czas leczenia zależy od typu choroby i zazwyczaj przynosi dobre efekty. W dzisiejszych czasach kobiety mające problem z niedoczynnością tarczycy – o ile są prawidłowo leczone – rodzą zdrowe i silne dzieci.
Choroba Hashimoto – przewlekłe limfocytarne zapalenie tarczycy, należy do grona chorób autoimmunologicznych, związanych z zaburzeniami układu odpornościowego. Zamiast bronić organizm przed infekcjami poprzez zwalczanie bakterii i wirusów, wytwarza on stan zapalny we własnych tkankach – w tym przypadku w komórkach tarczycy.
Choroba Hashimoto to obecnie najczęstszy rodzaj zapalenia tarczycy i najczęstsza przyczyna niedoczynności (lub rzadziej nadczynności) gruczołu tarczowego. Przyczyny tej choroby są póki co nieznane.
Objawy, które mogą wskazywać na chorobę Hashimoto, to:
- powiększenie tarczycy
- nasilająca się niedoczynność tarczycy
- nieuzasadnione tycie
- zła tolerancja na zimno
- podwyższony poziom cholesterolu we krwi
- sucha i szorstka skóra
- obrzęki (szczególnie na twarzy)
- wypadanie włosów
- zaparcia
- bóle mięśni i stawów
- złe samopoczucie psychiczne
- bezsenność
W badaniach stwierdza się podwyższony poziom przeciwciał antyTPO, podwyższony lub obniżony poziom TSH oraz niejednorodny miąższ tarczycy w badaniu USG.
U kobiet z chorobą Hashimoto, obserwuje się zwiększoną częstość poronień i trudności z zajściem w ciążę. Prawdopodobnie ma to związek z zaburzeniami mechanizmów odpornościowych, adaptujących organizm matki do płodu. Przy nieprawidłowych wynikach wprowadza się leczenie syntetyczną tyroksyną. Jeżeli jednak poziom hormonów tarczycy jest w granicach normy, to rokowania na normalną ciążę i poród są obiecujące.
Warto, by każda kobieta przed zajściem w ciążę zbadała swoją tarczycę. Mimo, że jej choroby ujawniają się pod postacią przeróżnych objawów, to niekoniecznie musimy domyślić się, że to właśnie wina tarczycy. Jeśli jesteśmy już w ciąży, badania powinnyśmy wykonać tym bardziej, ponieważ w tym przypadku wszystkie objawy możemy wziąć za typowe dolegliwości ciążowe.
Ania000